ز روز گذر کردن اندیشه کن

پرستیدن دادگر پیشه کن

به نیکی گرا و میازار کس

ره رستگاری همین است و بس

بحر عروضی : متقارب مسدس محذوف (( فعولن فعولن فعل ))

هان ای دل عبرت بین از دیده عبر کن هان / ایوان مدائن را آیینه‌ی عبرت دان 

  یک ره ز لب دجله منزل به مدائن کن / وز دیده دومْ دجله 1 بر خاک مدائن ران 

  خود دجله چنان گرید صد دجله‌ی خون گویی / کز گرمی خونابش آتش چکد از مژگان 

  بینی که لب دجله کف چون به دهان آرد / گوئی ز تف آهش لب آبله زد چندان 

  از آتش حسرت بین بریان جگر دجله / خود آب شنیدستی کاتش کندش بریان  

 بر دجله‌ بگری نونو ، وز دیده زکاتش ده / گرچه لب دریا هست از دجله زکات استان 2 

  گر دجله درآموزد باد لب و سوز دل / نیمی شود افسرده، نیمی شود آتش‌دان 

  تا سلسله ‌ی ایوان بگسست مدائن را / در سلسله شد دجله، چون سلسله شد پیچان 

  گه‌ گه به زبان اشک آواز ده ایوان را / تا بو که به گوش دل پاسخ شنوی ز ایوان

   دندانه‌ی هر قصری پندی دهدت نو نو / پند سر دندانه بشنو ز بن دندان  

 گوید که تو از خاکی، ما خاک توایم اکنون / گامی دو سه بر مانه و اشکی دو سه هم بفشان 

  از نوحه‌ی جغد الحق مائیم به درد سر / از دیده گلابی کن، درد سر ما بنشان 

  آری چه عجب داری کاندر چمن گیتی / جغد است پی بلبل، نوحه است پی الحان  

 ما بارگه دادیم، این رفت ستم بر ما / بر قصر ستم‌کاران تا خود چه رسد خذلان ؟  

 گوئی که نگون کرده است ایوان فلک‌ وش را /  حکم فلکِ گردان یا حکم فلَکْ گردان ؟3  

 بر دیده‌ی من خندی کاین جا ز چه می‌گرید /  گریند بر آن دیده کاین جا نشود گریان

   نی زال مدائن کم از پیرزن کوفه / نه حجره‌ی تنگ این کمتر ز تنور آن 

  دانی چه مدائن را با کوفه برابر نه / از سینه تنوری کن وز دیده طلب طوفان  

 این است همان ایوان کز نقش رخ مردم / خاک در او بودی دیوار نگارستان  

 این است همان درگه کورا ز شهان بودی / دیلم ملک بابل، هندو شه ترکستان

   این است همان صفه کز هیبت ار بردی / بر شیر فلک حمله، شیر تن شاد روان 

  پندار همان عهد است از دیده‌ی فکرت بین / در سلسله‌ی درگه، در کوکبه‌ی میدان 

  از اسب پیاده شو، بر نطع زمین رخ نه / زیر پی پیلش بین شه مات شده نعمان 

  نی نی که چو نعمان بین پیل افکن شاهان را / پیلان شب و روزش گشته به پی دوران 

  ای بس پشه پیل افکن کافکند به شه پیلی / شطرنجی تقدیرش در ماتگه حرمان 

  مست است زمین زیرا خورده است بجای می /  در کاس سر هرمز خون دل نوشروان 4 

  بس پند که بود آنگه بر تاج سرش پیدا / صد پند نواست اکنون در مغز سرش پنهان 5 

  کسری و ترنج زر، پرویز و به زرین 6  / بر باد شده یکسر، با خاک شده یکسان   

پرویز به هر بزمی زرین تره آوردی / کردی ز بساط زر زرین تره را بستان 7 

 پرویز کنون گم شد، زان گمشده کمتر گو / زرین تره کو برخوان؟ روکم ترکوا برخوان 9  

 گفتی که کجار رفتند آن تاجوران اینک / ز ایشان شکم خاک است آبستن جاویدان  

 بس دیر همی زاید آبستن خاک آری / دشوار بود زادن، نطفه ستدن آسان 

 خون دل شیرین است آن می که دهد رزبن / ز آب و گل پرویز است آن خم که نهد قان  

 چندین تن جباران کاین خاک فرو خورده است / این گرسنه چشم آخر هم سیر نشد ز ایشان 

 از خون دل طفلان سرخاب رخ آمیزد / این زال سپید ابرو وین مام سیه پستان  

   خاقانی ازین درگه دریوزه‌ی عبرت کن / تا از در تو زین پس دریوزه کند خاقان 

  امروز گر از سلطان رندی طلبد توشه / فردا ز در رندی توشه طلبد سلطان  

 گر زاده ره مکه تحقه است به هر شهری /  تو زاد مدائن بر سبحه ز گل سلمان  

 این بحر بصیرت بین بی‌شربت ازو مگذر / کز شط چنین بحری لب تشنه شدن نتوان

   اخوان که ز راه آیند آرند ره‌آوردی / این قطعه ره‌آورد است از بهر دل اخوان 

  بنگر که در این قطعه چه سحر همی راند / مهتوک مسیحا دل، دیوانه‌ی عاقل جان   

در تاریخ 1388/06/22 و در ساعت 17:34 نظر دهید ()

(ناصر خسرو به نقل از دهخدا)

(ناصر خسرو به نقل از دهخدا)

(ناصر خسرو به نقل از دهخدا)

(ناصر خسرو ص 58)

خاقانى شاعر تعلیمى علاوه بر آن كه در شعر خود از مفردات صوم و صیام سود جسته است و صیام را از بهترین سكنات نفس دانسته است:

(خاقانى)

در تاریخ 1388/06/16 و در ساعت 13:34 نظر دهید ()

شاعر ، نیازمند زیربنای محکم فکری است . در نظر امام علی علیه‏السلام این داروی شفابخش ، قرآن است که افسون و طلسم پیام شعرهای انحراف کننده را باطل می‏ کند . در تاریخ آمده که وقتی پدر فَرزدَق او را در کودکی خدمت امام علی علیه ‏السلام آورد و گفت او شاعر است ، امام فرمود اگر به او قرآن می ‏آموختی ، بهتر بود . فرزدق می‏گوید : این فرمایش امام همواره در گوش من بود تا کلّ قرآن را حفظ کردم . این گونه است که فرزدق ، شاعر بزرگ عرب ، سرانجام شاعر اهل بیت می‏گردد . بنابراین آشنایی با قرآن و آموزه ‏های انسان ساز اسلام ، نخستین گام برای بهترین شاعر بودن است . این گونه است که با آموختن قرآن ، عشقت به فریاد می‏آید :

و آن گاه است که شعر او پر از حکمت قرآنی می‏ شود :

در تاریخ 1388/06/12 و در ساعت 14:00 نظر دهید ()

 « به نام خداوند جان آفرین »

  ***

  بیا تا برآریم دستی ز دل

که نتوان برآورد ، فردا ز گِل

به فصل خزان ، درنبینی درخت

که بی برگ مانَد ز سرمای سخت ؟

برآرد تهی دست های نیاز

ز رحمت نگردد تهی دست باز

مپندار از آن در که هرگز  نبست

که نومید گردد برآورده دست

قضا ، خِلعتی نامدارش دهد

قدَر ، میوه در آستینش نهد

همه ، طاعت آرند و مسکین ، نیاز

بیا تا به درگاه مسکین نواز

چو شاخ برهنه برآریم دست

که بی برگ از این بیش ، نتوان نشست

خداوندگارا ! نظر کن به جود

که جُرم آمد از بندگان در وجود

گناه آید از بنده ی خاکسار

به امّید عفو خداوندگار

بقیه شعر در ادامه مطلب ...

در تاریخ 1388/06/9 و در ساعت 23:35 نظر دهید ()

منبع: عرفان اسلامی (شرح جامع مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه)، ج 4، حسین انصاریان.

در تاریخ 1388/01/8 و در ساعت 13:09 نظر دهید ()