( تندیس پروین اعتصامی )

نوشتار حاضر جستاری است کوتاه بر زندگانی و حیات شاعر نامدار شیعی ایرانی،پروین اعتصامی. سخن شیرین پروین سرشار از نکات ظریف حکمت و دغدغه های عمیق انسانی است که با وجود بهره گیری از تکنیک های قوی شعر کلاسیک، تناسب آن با نیازهای فکری امروز جامعه در خور ستایش است. این پژوهش کوتاه می کوشد از روزنه هایی همچون تولّد، تحصیلات، ازدواج و سرانجام، خموشی این بانوی ادیب ایرانی به زندگی پرفراز و نشیب او سرک بکشد و در یادمان او لحظه ای بیاساید و در پایان، با نمونه ای از کلام و شعر شیوای او مشام جان را تازه کند.

در 25 اسفند 1285 ش در شهر تبریز، دختری چشم به هستی گشود که بعدها سرآمد همه دختران ایران شد. نامش «رخشنده» بود که بعدها توسط پدر فاضلش، به «پروین» تغییر یافت. مادر با سواد، مذهبی و باتقوای او خانم اختر اعتصامی، دختر میرزا عبدالحسین خان قوام العداله بود.(3)

بی شک، تأثیر و تأثری که مادر بر فرزند می گذارد، در تربیت و بالندگی فکری، علمی، فرهنگی و مذهبی او نقش مهمی ایفا می کند و این امر در زندگی پروین کاملاً مشهود است؛ چنان که خود او نیز به این مهم اذعان دارد:

پدر او، یوسف اعتصام الملک آشتیانی بود که در سال 1253 ش در تبریز متولّد شد و به لحاظ خانوادگی، از نجبای آشتیان و صاحب خط و قلم بود و آگاه به علوم فقه، منطق، کلام و حکمت، و به خوش نویسی، در خطوط نسخ، نستعلیق، شکسته و سیاق از بسیاری استادان سلف، گوی سبقت ربوده بود. از علوم حدیثی نیز بهره های فراوان داشت. آثار تألیفی و ترجمه بسیاری از وی بر جا مانده اند.

پروین پنج ساله بود که پدرش از تبریز کوچ کرد و در تهران اقامت نمود. از لحظه ای که گفتن آموخت و خویشتن و اطرافیانش را شناخت، به فراگرفتن علم و دانش پرداخت؛ نخست نزد پدر ادبیات فارسی و انگلیسی آموخت و سپس در مدرسه آمریکایی دخترانه تهران به زبان انگلیسی کاملاً تسلط یافت و در سال 1303 ش فارغ التحصیل شد. پس از اتمام دوره مدرسه آمریکایی، مدت دو سال ادبیات فارسی و انگلیسی را در همان جا تدریس نمود و چند ماهی نیز در کتابخانه دانشسرای عالی به کتاب داری مشغول بود.

بقیه در ادامه مطلب