بخش
قابل توجهی از سرودههای شهریار، مربوط به آن دسته اشعاری است كه در آنها،
عواطف میهنی و دلدادگی شاعر به ساحت مام میهن متجلی شده است. وطن شاعر (=
ایران) در شعر او از جایگاه والایی برخوردار است و اگر چه گسترهی ارادت
سلطان غزل معاصر به آستانه این وطن به سالیان دوره حاكمیت هخامنشیان باز
میگردد، منتها به خوبی پیداست كه علاقه و شیفتگی شهریار به ایرانِ پس از
اسلام، بسیار مشعوفانه میباشد. به عبارتی گاهی گذشتههای بسیار دور توجه
شاعر را به خویش فرا میخواند و او را مفتون عظمت و شكوه دوران باستان
میسازد، لیكن با یادآوری اینكه ایران با آغوش باز و سویدای دل، دین اسلام
را پذیرفت، بر ایرانی و مسلمان بودن خویش میبالد و نیش دوری از آن عظمت
ظاهری را با مشاهده نوش صبغهاسلامی ایران فراموش میكند.
یك
نكته بسیار مهم پیرامون اشعار میهنی شهریار، توجه او به اسلامیت ایران
است. به جرأت میتوان گفت وطن در اندیشه شهریار و در وادی شعرهای او، رنگ
و بوی كاملاً شیعی دارد. در نظام فكری و ادبی شهریار، مذهبِ ایرانی (= اسلام) و ایرانِ مذهبی
(=امالقرای اسلام) از جایگاه ویژهای برخوردار است. پر واضح است كه قالب
قصیده و مثنوی بیش از ظرف غزل،مجال انعكاس چنین ایدههای اجتماعی را
دارند. در شعر شهریار هم، اگر غزل بیش از همه، در خدمت اشعار عاشقانه و
گاهی عارفانه او قرار گرفته، این قصیدهها و مثنویهای اوست كه منعكس
كننده دیدگاههای اجتماعی و گاهی سیاسی او شدهاند.
شهریار در پاسخ به دعوت یكی از دوستانش كه او را برای اقامت در اروپا دعوت میكند، ضمن رد دعوت ، زبان به نصیحت گشوده، میگوید:
جان من باز آ به جای خود كه جانان پیش ماست
مدعی آرایش تن میكند، جان پیش ماست
با چراغ علم راه بت پرستان میروند
كعبه چشمانداز ما و راه ایمان پیش ماست
آفتاب حكمت از مشرق به مغرب میرود
چشمه زاینده اشراق و عرفان پیش ماست
( دیوان شهریار ـ ج 1 ـ ص 293)
شاعر شیرین سرای معاصر، در یكی دیگر از قصاید خود با عنوان «اتمام حجت»،
ضمن یادآوری لزوم حفظ وحدت ملی ایران، خاطر نشان میسازد كه جاودانگی
كشور، در طول سدههای پیشین مدیون حفظ معنویت و اتحاد بوده است:
دستی به اتحاد برآرید و عدل و داد
با دست اتحاد توان دادِ عدل داد
ایران به معنویت جاوید زنده بود
این زنده مرده است كه آن مرده زنده باد
(دیوان ـ ج 2 ـ ص 981)
وی در جایی دیگر با تأكید بر تلاش جوانان و لزوم «غریدن» آنها، آبادی و عمران وطن را در گرو ایجاد «یك جنبش اساسی» در این كشور میداند:
پیام من به گردان و دلیران
جوانان و جوانمردان ایران
ادامه مطلب را بخوانید ...
[67]
پست شده توسط « سبحان عباس پور
» ادامه مطلب
در تاریخ 1388/02/24
و
در ساعت 00:01
نظر دهید ()